angela1
Εκκολαπτόμενο μέλος
Η αγγελικη αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένη. Είναι Φοιτητής. Έχει γράψει 341 μηνύματα.
![Ημερομηνία Ημερομηνία](images/general/calendar.png)
04-10-09
![Ώρα Ώρα](images/general/clock.png)
19:32
![](/proxy.php?image=http%3A%2F%2Fwww.focusmag.gr%2Farticles%2Farticles%2Fpictures%2F25410751%2Fm_mind-reading.jpg&hash=1a18729570212758f2ac3191caf8c5d6)
Με τη χρήση μαγνητικής τομογραφίας και υπολογιστών, τώρα μπορούμε να δούμε τις σκέψεις (εικόνες, λέξεις, ήχους, αναμνήσεις) των ανθρώπων. Οι ανά τον κόσμο Μεγάλοι Αδελφοί τρίβουν τα χέρια τους...
«Γιατί διέπραξες προδοσία;», τον ρώτησαν. «Προδοσία;», απάντησε ο Άλντριχ Άμες, πράκτορας της CIA που επί 9 χρόνια στη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου είχε αποκαλύψει 25 «πηγές» στην KGB, καταδικάζοντας 10 από αυτούς σε θάνατο με αντάλλαγμα 4 εκατομμύρια δολάρια. Ήταν Φεβρουάριος του 1994 και ούτε σε εκείνη την περίπτωση ο πολύγραφος, που είναι περισσότερο γνωστός ως «ανιχνευτής της αλήθειας», δεν είχε καταγράψει αλλαγές στην πίεση, τον παλμό, την αναπνοή και την εφίδρωση. Δηλαδή, παρ’ όλο που αποτελούσε για πολλές δεκαετίες το όργανο κλειδί στις αστυνομικές και στις κατασκοπευτικές ταινίες, η ετυμηγορία του ήταν τόσο αναξιόπιστη που δεν μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ως απόδειξη ενοχής.
Η εξαπάτηση του ανιχνευτή είναι εύκολη, αρκεί να μπορεί το άτομο να ελέγξει τον παλμό και την αναπνοή του. Όμως σε πολλές περιπτώσεις τα ειλικρινά συναισθήματα κινδύνευαν να θεωρηθούν ένοχα: σε μια αναφορά του 2003 η Εθνική Ακαδημία Επιστημών των ΗΠΑ υπολόγιζε ότι, αν σε 10.000 κυβερνητικούς υπαλλήλους υπήρχαν 10 κατάσκοποι, ο ανιχνευτής δε θα έβρισκε 2, αλλά θα είχε κατηγορήσει άδικα 1.598 αθώους.
Σύντομα ο ανιχνευτής της αλήθειας θα καταλήξει σε κάποια αποθήκη, καθώς θα έχει αντικατασταθεί από τη λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI), η οποία, όπως δείχνουν τα τρία εκπληκτικά πειράματα που περιγράφουμε στο τέλος του άρθρου, μας επιτρέπει να διαβάζουμε στ’ αλήθεια τι συμβαίνει στον εγκέφαλο: τις εικόνες που βλέπουμε, τις λέξεις που διαβάζουμε, τους ήχους και τις φωνές που ακούμε, τις διαδρομές που πραγματοποιούμε, ακόμα και τις προθέσεις μας και τις ασυναίσθητες αντιλήψεις. Δεν έχει καμία σχέση με τις ταινίες επιστημονικής φαντασίας, όμως ήδη οι νευροεπιστήμονες επισημαίνουν ότι έχει επιτακτική σημασία να θεσπιστούν κανόνες για τη χρήση αυτών των τεχνολογιών, προτού καταπατήσουν το τελευταίο απαραβίαστο σύνορο ενός ανθρώπου: τις σκέψεις.
Απογυμνωμένη κατανάλωση
Η fMRI, την οποία επινόησε το 1988 ο Σεΐτζι Ογκάβα, βιοφυσικός στα AΤ&Τ Bell Laboratories, διαδόθηκε στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990. Η τεχνική εντοπίζει τα κύτταρα του εγκέφαλου που εργάζονται, γιατί «βλέπει» το οξυγόνο που καταναλώνουν. Σε μια δεκαετία ερευνών οι νευροεπιστήμονες, μελετώντας τους ασθενείς, σχημάτισαν μια αρκετά ακριβή ιδέα για τις διεργασίες που εκτελούν οι διάφορες ομάδων νευρικών κυττάρων και τη θέση τους, ενώ εδώ και λίγα χρόνια μελετούν τον εγκέφαλο στη φυσιολογική λειτουργία του, για να κατανοήσουν τα μυστικά του νου.
Το 2002 ο Ντάνιελ Λάνγκλεμπεν, ψυχίατρος στο Πανεπιστήμιο της Πενσιλβάνια, θέλησε να διαπιστώσει αν, κοιτώντας τη δραστηριότητα του εγκέφαλου, μπορούσε να ανακαλύψει ποιος παίκτης κλέβει στα χαρτιά. Έδωσε σε δύο φοιτητές δύο τραπουλόχαρτα χωρίς να τα δει και τους ζήτησε να τα απομνημονεύσουν. Έπειτα τους προέτρεψε να πουν ψέματα για το ένα χαρτί και να πουν την αλήθεια για το άλλο. Τότε τους υπέβαλε σε fMRI, ενώ σε ένα εικονοσκόπιο εμφανιζόταν κάθε 3 δευτερόλεπτα ένα τυχαίο τραπουλόχαρτο. Από τις αντιδράσεις του εγκεφάλου τους, όπως πολύ πιστά καταγράφηκαν από την fMRI, ο Λάνγκλεμπεν διαβεβαίωσε ότι μπορούσε να αναγνωρίσει με ακρίβεια 96% ποια ήταν τα χαρτιά που είχαν στα χέρια τους οι φοιτητές και ποια ήταν αυτά για τα οποία είχαν πει ψέματα.
Χαρτοκλέφτες
Σίγουρα όμως είναι διαφορετικό να λέει κάποιος ψέματα επειδή του το ζήτησαν από το να λέει ψέματα για να μην καταλήξει στην ηλεκτρική καρέκλα, όμως αυτή η μελέτη ήταν αρκετή για να ενθουσιάσει δύο αμερικανικές εταιρείες, τη No Lie και την Cephos Corp, που έβγαλαν στην αγορά ανιχνευτές της αλήθειας με fMRI, που ήταν σίγουρα πιο αξιόπιστοι από τον παλιό πολύγραφο. Το 2006 ο Φερόζ Μοχάμεντ, από το Πανεπιστήμιο Τεμπλ της Φιλαδέλφειας (ΗΠΑ), συγκρίνοντας τον πολύγραφο και την fMRI, έγραψε στο περιοδικό Radiology: «Το ψέμα ενεργοποιεί διαφορετικές περιοχές του εγκέφαλου σε σχέση με αυτές που δραστηριοποιούνται όταν λέμε την αλήθεια». Αν για να πούμε ψέματα ενεργοποιούνται 14 περιοχές, για να πούμε την αλήθεια ενεργοποιούνται 7, που είναι επίσης διαφορετικές. Και πρόσθετε: «Η εγκεφαλική δραστηριότητα δεν μπορεί να ελεγχθεί με τη θέληση. Η έρευνά μας προτείνει, για τον εντοπισμό του ατόμου που ψεύδεται, τη χρήση μιας καινούριας αντικειμενικής μεθόδου, η οποία είναι τόσο αξιόπιστη ώστε μπορεί να χρησιμοποιηθεί και στα δικαστήρια». Άλλοι νευροεπιστήμονες, όμως, αντιτάσσονται σήμερα ότι οι μελέτες έγιναν σε φοιτητές του πανεπιστημίου και όχι σε κοινωνικοπαθητικά άτομα, εγκληματίες και παθολογικούς ψεύτες: ότι η πλειονότητα των μελετών εμπλέκει το πολύ 20 άτομα και ότι οι έρευνες που έχουν δημοσιευτεί μέχρι σήμερα σε έγκυρα περιοδικά δεν ξεπερνούν τις 12. Εν τω μεταξύ, όμως, οι ερευνητές χρησιμοποίησαν την fMRI για να κάνουν ενδιαφέρουσες ανακαλύψεις.
Φωτό από το υποσυνείδητο
Ο Τζον-Ντίλαν Χάινες, του κέντρου ερευνών Μαξ Πλανκ της Λειψίας, και ο Γκέρεντ Ρέες, του Πανεπιστημιακού Κολεγίου του Λονδίνου, για παράδειγμα, έχουν δει το υποσυνείδητο σε δράση. Έδειχναν σε έξι εθελοντές δύο εικόνες σε ταχύτατη διαδοχή. Η πρώτη εμφανιζόταν για μόλις 15 χιλιοστά του δευτερολέπτου, πολύ γρήγορα για να μπορεί να γίνει αντιληπτή συνειδητά. Όταν όμως παρατηρούσαν τις εικόνες της fMRI από τον εγκέφαλο, «έβλεπαν» ότι και η εικόνα που φαινομενικά δεν γινόταν αντιληπτή είχε καταγραφεί από τον εγκέφαλο χωρίς οι εθελοντές του πειράματος να το καταλαβαίνουν. Αυτό το παρακλάδι της έρευνας ίσως θα μπορούσε να επιτρέψει, στο μέλλον, να «βλέπουμε» τις ασυναίσθητες εικόνες που υπάρχουν στον εγκέφαλο και να ξανανοίξουμε τη συζήτηση για την «παρασυνειδησιακή αντίληψη».
Εικονική αφαίρεση
Επιπλέον, μπορούμε επίσης να δούμε τις προθέσεις ενός ατόμου προτού ακόμα υλοποιηθούν ως πράξεις. Ο Τζον-Ντίλαν Χάινες ζήτησε από κάποιους εθελοντές κατά τη διάρκεια της fMRI να αποφασίσουν αν θα προσθέσουν ή θα αφαιρέσουν τους δύο αριθμούς που τους έδειχναν, χωρίς να ανακοινώσουν στους ερευνητές την πράξη που επέλεξαν. Όμως οι ερευνητές κατάφεραν να το βρουν, βασισμένοι στην εγκεφαλική δραστηριότητα που προηγείται του υπολογισμού, με ποσοστό επιτυχίας σχεδόν 70%.
Η ικανότητα αποκωδικοποίησης όσων συμβαίνουν στον εγκέφαλο βασίζεται στο Multivariate Pattern Recognition, την Ανάλυση των Μεταβολών των Παραμέτρων στις εικόνες του εγκέφαλου που έχουν ληφθεί. Εκτός από την fMRI, χρειάζονται επίσης Η/Υ «εκπαιδευμένοι» να αναγνωρίζουν τα πρότυπα της εγκεφαλικής δραστηριότητας που συνοδεύουν τις διάφορες προθέσεις, καθώς και λογισμικά όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για την ταυτοποίηση των δακτυλικών αποτυπωμάτων.
Θα βλέπουμε τα όνειρα
Αυτό είναι μόλις η αρχή: για να μπορέσουμε να «διαβάσουμε» το νου, πρέπει πρώτα να μελετήσουμε το σχήμα κάθε σκέψης χωριστά. Ένα σχήμα που, όπως μόλις ανακαλύφθηκε, είναι χαρακτηριστικό για κάθε άτομο. Ο Γιαν Βίλεμ Κότεν, του Πανεπιστημίου του Άαχεν στη Γερμανία, αποκάλυψε στις 26 Μαρτίου του 2009 στο Science ότι ούτε τα ομοζυγωτικά δίδυμα δεν έχουν τα ίδια εγκεφαλικά σκεπτοσχήματα, αν και οι χάρτες τους μοιάζουν περισσότερο σε σύγκριση με εκείνους των μη ομοζυγωτικών διδύμων.
Η «αναγνώριση» της εικόνας ή του ήχου που ένα άλλο άτομο βλέπει ή ακούει δεν μπορεί να τυποποιηθεί, ενώ απαιτεί πολλές ώρες εξατομικευμένης προπόνησης, ώστε το άτομο που βρίσκεται στην fMRI και το λογισμικό του αποκωδικοποιητή να προσαρμοστούν σταδιακά, για να μιμηθούν την πλοκή του συγκεκριμένου εγκέφαλου.
Προς το παρόν, λοιπόν, κανείς δεν έχει ακόμα δημιουργήσει έναν παγκόσμιο χάρτη με τον οποίο θα μπορεί να αποκωδικοποιήσει ακόμα και μία μόνο δραστηριότητα πολλών εγκεφάλων. Προς το παρόν, οι ερευνητές καταφέρνουν να διακρίνουν μόνο τις εναλλακτικές σκέψεις (την πρόσθεση και το αντίθετό της, την αφαίρεση).
Μεγάλο μέρος της έρευνας στοχεύει τώρα στον οπτικό φλοιό. «Το οπτικό σύστημα είναι περίπλοκο», λέει ο Τζακ Γκάλαντ του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Μπέρκλεϊ, «γιατί αποτελείται από δεκάδες διαφορετικά στοιχεία (οπτικές περιοχές) που έχουν διαταχθεί σε παράλληλο δίκτυο, που είναι ιεραρχικό και με πολλές αλληλοσυνδέσεις. Επίσης, είναι στενά συνδεδεμένο με άλλα αισθητήρια, μνημονικά και γλωσσικά υποσυστήματα. Λόγω αυτής της αλληλοσυνδεσιμότητας, και καθώς ο εγκέφαλος είναι δομημένος με βάση μια συναρτησιακή αρχή, η έρευνα της όρασης έχει σημαντικές προεκτάσεις στην κατανόηση των άλλων εγκεφαλικών συστημάτων». Αυτό μας αφήνει να υποθέσουμε το μέλλον αυτών των ερευνών. «Πιθανώς», λέει ο Γκάλαντ, «οι οπτικές περιοχές χρησιμοποιούνται και στις αναμνήσεις και τα όνειρα, και, αν αυτό αληθεύει, θα μπορέσουμε να ανασυνθέσουμε τις εικόνες που κυριαρχούν σε αυτά τα δύο».
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 14 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.
mangkac
Εκκολαπτόμενο μέλος
Ο mangkac αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος. Είναι 33 ετών και Φοιτητής. Έχει γράψει 390 μηνύματα.
![Ημερομηνία Ημερομηνία](images/general/calendar.png)
05-10-09
![Ώρα Ώρα](images/general/clock.png)
01:27
Δεν χρειαζεται να την διαβασουν. Μια χαρα την ελεχνουν και με τα σημερινα "εργαλεια".
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 14 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.
michalis karami
Νεοφερμένος
Ο Μιχαλης αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος. Είναι 28 ετών, Μαθητής Β' γυμνασίου και μας γράφει απο Ελευσίνα (Αττική). Έχει γράψει 103 μηνύματα.
![Ημερομηνία Ημερομηνία](images/general/calendar.png)
05-10-09
![Ώρα Ώρα](images/general/clock.png)
13:29
πολυ ενδιαφερων
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 14 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.
kokkinoskrofitsa
Νεοφερμένος
Ο kokkinoskrofitsa αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος. Είναι 34 ετών και Φοιτητής. Έχει γράψει 27 μηνύματα.
![Ημερομηνία Ημερομηνία](images/general/calendar.png)
05-10-09
![Ώρα Ώρα](images/general/clock.png)
19:34
ανουσιο IMO αφου το 99.9% του πληθυσμου εχει facebook... Ουτε υπολογιστες θελει ουτε τιποτα...
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 14 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.
NoiSy MaN
Πολύ δραστήριο μέλος
Ο Χρήστος αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος. Είναι Φοιτητής και μας γράφει απο Θεσσαλονίκη (Θεσσαλονίκη). Έχει γράψει 939 μηνύματα.
![Ημερομηνία Ημερομηνία](images/general/calendar.png)
05-10-09
![Ώρα Ώρα](images/general/clock.png)
21:31
Για αυτό εγώ δεν κάνω![Γλώσσα :P :P](https://www.e-steki.gr/images/smilies/tongue.gif)
![Γλώσσα :P :P](https://www.e-steki.gr/images/smilies/tongue.gif)
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 14 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.
orathac
Πολύ δραστήριο μέλος
Ο Γεώργιος αυτή τη στιγμή δεν είναι συνδεδεμένος. Είναι Μαθητής Γ' λυκείου και μας γράφει απο Καλλιθέα (Αττική). Έχει γράψει 1,579 μηνύματα.
![Ημερομηνία Ημερομηνία](images/general/calendar.png)
06-10-09
![Ώρα Ώρα](images/general/clock.png)
00:37
Δεν χρειαζεται ακριβα μηχανηματα να διαβασεις το μυαλο του αλλου.
Σημείωση: Το μήνυμα αυτό γράφτηκε 14 χρόνια πριν. Ο συντάκτης του πιθανόν να έχει αλλάξει απόψεις έκτοτε.
Χρήστες Βρείτε παρόμοια
-
Φορτώνει...